مواد معدنی بدن (6) فسفر

فسفر

  این عنصردرسال 1669 توسط Hennig Brand آلمانی کشف گردید.منشاء نام آن ازکلمه یونانی فسفر"phosphoros" به معنای آورنده روشنایی وخود ازکلمه باستانی سیاره ونوس گرفته شده است.               درتمام بافت های زنده فسفربه صورت فسفات یافت می شود،وهمراه با یون های فلزی چون سدیم ،پتاسیم یا کلسیم ویا با مولکول های آلی مثل قندها،مولکول های پورین وپیریمیدین دراسیدهای  هسته ای،وجود دارد.

 فسفربه اندازۀ کلسیم دارای اهمیت است و اگردرغذای روزانه به اندازه کافی پروتئین و کلسیم داشته باشیم فسفرهم خواهیم داشت. دربدن انسان 80% فسفرهمراه باکلسیم دراستخوان ها ودندان هاست(600 تا 900 گرم) و10% متصل به پروتئین ها،چربیها،قند و سایرترکیبات خون وعضله است و سرانجام 10% باقیمانده درسایرترکیبات  شیمیایی وجود دارد. این عنصرحدود 22 درصد ازخاکسترموادمعدنی بدن افراد بالغ را ویک درصد وزن بدن آنها را تشکیل می دهد. به ازای هرکیلو گرم وزن بدون چربی ،حدود12گرم فسفردربدن افراد بالغ وجود دارد،که بالغ بر670 گرم درمردان و630 گرم درزنان است وازاین مقدار85 تا 90 درصد به شکل بلورهای فسفات  کلسیم (آپاتیت) است.  نیازانسان بالغ به فسفرروزانه 5/1 گرم است،احتیاج کودکان نسبت به وزنشان بیشترازاشخاص بالغ است. همچنین زنان باردار وشیرده احتیاج بیشتری به فسفر دارند.(4) 

     وظایف فسفر

  فسفر به همراه کلسیم درساختمان استخوان و دندان شرکت دارد. فسفردرمولکول های اسید های هسته ای  ودرساختن پروتئین ها شرکت دارد، و دررابطه نزدیک با انتقال و ذخیرۀ انرژی می باشد.

  فسفرهمچنین به تعادل اسید-بازدرخون کمک می کند.فسفرجریان انرژی دربدن را تنظیم کرده باعث کاهش درد عضلانی، بعد ازیک کارسخت، میشود. بدن ما برای رشد، نگهداری و ترمیم همة بافتها و سلول های  بدن و همچنین برای جذب سایرویتامین ها ومواد معدنی ازجمله ویتامین D، کلسیم، ید، منیزیوم و روی نیازبه فسفر دارد.

 علائم کمبود فسفرعبارتنداز:سرگیجه، بی اشتهایی وتجزیه مواد معدنی استخوان ها(1).درد استخوانی، سختی مفاصل،نرمی استخوان،تحریک پذیری، بی حسی،غمگینی وخشونت،اختلالات گفتاری.

  جذب و دفع فسفر

  جذب فسفردرابتدای روده ها انجام گرفته ومثل کلسیم به PH روده، نسبت کلسیم به فسفر( بهترین نسبت  بین 5/0 تا 2 ) ،ویتامین D و پروتئین بستگی دارد.

   تقریباً حدود 30 درصد ازفسفرغذا جذب نمی شود. کنترل مقادیرمتعادل فسفردربدن بیشترازطریق کنترل میزان دفع ادراری این عنصرصورت می گیرد تا جذب فسفر. به همین دلیل کم شدن فسفر بدن را بیشتربه افزایش دفع ادراری آن نسبت می دهند تا به مصرف ناکافی این عنصر.

   ضمناً میزان جذب فسفربه طورمعکوس با مقادیرآهن،منیزیوم،وعناصردیگری که با آن ترکیب نا محلول   تشکیل می دهند،تغییرمی یابد.

   میزان دفع فسفردرکاتابولیسم بافت های بدن افزایش می یابد، ولی بعد ازمصرف کربوهیدرات ها به   طورموقتی کاهش نشان می دهد، زیرا بدن برای متابولیسم کربو هیدرات ها به فسفر نیاز دارد.

   منابع غذایی فسفر

 غذا هایی که ازکلسیم غنی هستند، فسفر نیزبه حد کافی دارند.درشیرگاو کلسیم بیش از فسفر می باشد. اگرخاک ازفسفرفقیرباشد، مواد غذایی گیاهی وحیوانی حاصل ازآن نیزازفسفر فقیرخواهند بود. مصرف این نوع غذا ها درتغذیه انسان ممکن است  کمبود ایجاد کند.

 غذا های سرشارازپروتئین مثل گوشت،ماکیان ،ماهی ،تخم مرغ وحبوبات ،ازمنابع غنی فسفرمی باشند.
/ 0 نظر / 4 بازدید